مقایسه دوربین DSLR و DSLM

دوربین DSLR و DSLM چه تفاوت هایی دارند؟

با آینه یا بدون آینه مسله این است:

سال ها بود که عکاسان با دوربین های تک لنز بازتابی(SLR) برپایه فیلم (Film Base) خو گرفته بودند، و با تولید دوربین های دیجیتال نتوانستند به آنها تمایل پیدا نکنند چون هم می توانستند از لنزهای SLR های قبلی خود روی آنها استفاده کنند وهم عکس های خلاقانه تر وسهل الوصولی را ثبت کنند، دیگر نیازی نبود وقت خود را صرف داروهای ظهور و

فرآیند چاپ در تاریکخانه ها نمایند.

این دوربین های دیجیتال ساختاری شبیه به دوربینهای آنالوگ (بر پایه فیلم)  داشتند ولی به جای قراردادن فیلم در آنها یک حسگر وظیفه تصویر سازی را برعهده داشت .

اگر زمانی که دانشجوی عکاسی بودم وبایک دوربین Zenit 122 روسی مجبور به عکاسی برای پروژه های دانشگاهی بودم شخصی به من می گفت که روزی در خصوص امکانات دوربین های دیجیتال بدون آینه مقاله ای خواهم نوشت باور نمی کردم، چه روزگاری بود….!

دوربین های دیجیتال بازتابی(DSLR) دارای آینه ای مورب در داخل بدنه دوربین هستند که وظیفه بازتاب نور به سمت  نمایاب دوربین(Viewfinder) را برعهده دارد وبه این دلیل شد که بازتابی بودن در اسم آنها شاخص شد،

همچنان مهندسان وطراحان دوربین های عکاسی ساکت ننشستند وتصمیم به حذف این آینه گرفتند که نتیجه اش شد ظهور دوربین های به اصطلاح بدون آینه یاDSLM( Digital Single Lens Mirrorless ) که روز به روز شاهد عرضه متنوع تر وپیشرفته تری  ازآنها به بازار هستیم که همچون رقیبی قسم خورده قصد دارند DSLRهارا از بازار به در کنند.

در این مقاله قصد  دارم مقایسه ای بین این دو نوع از دوربین ها انجام دهیم تا این بار که قصد خرید دوربین داشتید راحت تر بتوانید تصمیم بگیرید که کدام یک را از آ ن خود کنید.

در اینجا قصد نداریم بگوییم که کدام یک بهتر است DSLR یاDSLM فقط می خواهیم این مطلب را روشن کنیم که کدام یک با سبک عکاسی شما سازگار است و می تواند در بهتر عکاسی کردن به شما کمک نماید.

بیایید اول به این نکته بپردازیم که بدون آینه ها چگونه دوربین هایی هستند،همان طور که اشاره کردم در طراحی تمامی دوربین های DSLR با برندهای مختلف از آینه ای مورب استفاده

می شود که وظیفه انتقال وبازتاب نور ورودی به داخل لنز را به سمت نمایاب رابرعهده داشت وزمانی که دکمه شاترکامل فشرده می شودآینه جمع شده ونور به سنسور برخورد می کند وتصویر تشکیل می شود.

این مکانیزم از دوربین های SLR  برپایه فیلم به آنها به ارث رسیده بود و فرآیندی بود برای تشخیص ومشاهده قابی مشابه با آنچه که ثبت خواهد شد  به لطف  پیشرفت تکنولوژی دیگر نیازی به این آینه جمع شونده نبود واین قطعه از دوربین ها حذف گردید وبدین ترتیب دوربینهای بدون آینه پا به بازار نهادند.

در بازار مدل های مختلفی از دوربین های بدون آینه وجود دارد برخی دارای لنز قابل تعویض هستند وبرخی فقط از یک لنز ثابت وغیر قابل تعویض بهره می برند وسایر ویژگی های خاص خودشان اما چیزی که در همه آنها مشترک است عدم وجود آینه مورب جمع شونده در ساختار درونی آنهاست.

باید خوشحال باشیم که اکثر ماها یکی از این دوربین های بدون آینه رادرجیب خود داریم همه دوربین های گوشی های موبایل ازنوع بدون آینه هستند مثل خیلی از دوربین های کامپکت دیجیتال،در این دوربین ها اغلب تصویر روی یک نمایشگر چند اینچی پشت دوربین قابل مشاهده است همچون زمانی که   شما از دوربین DSLR خود در حالت Live View استفاده می کنید.

لازم است توضیح دهم که در کل به لحاظ ساختاری دونوع نمایاب وجود دارد:

• Optical Viewfinder نمایاب اپتیکی
• Electronic Viewfinder نمایاب الکترونیکی

نمایاب های اپتیکی همان نمایاب های به کار رفته در دوربین های DSLR با آینه مورب می باشند.که تصویر بازتابیده از آینه را نمایش می دهند.

امادر نمایاب های الکترونیکی که در دوربین های بدون آینه به کاربرده می شود تصویری که از طریق حسگر ثبت شده توسط ارتباط الکتریکی به یک نمایشگر LCD کوچک درون نمایاب فرستاده می شود که کاملا با تصویرنهایی ثبت شده یکی است.

بیایید مقایسه را از همین جا آغاز کنیم:

نمایاب Viewfinder :

نمایاب های اپتیکی تصویری را ارائه می دهند که با تصویر نهایی ثبت شده به طور کامل منطبق نیست چه به لحاظ نوردهی چه به لحاظ نمایش عمق میدان چه به لحاظ تراز سفیدی White Balance  .

اما نمایاب های الکترونیکی همان تصویری را نشان می دهند که توسط سنسور دریافت شده با همان ویژگی های نور ورنگ آن.نمایاب های اپتیکی نمی توانند مشخصات فنی دوربین نظیر دمای رنگی نور (کلوین) سرعت شاتر ایزو ونمودار نورسنج و… راروی تصویر نمایش دهند بلکه توسط یکسری نشانگرهای نوری درزیر قاب تصویر در معرض دید

عکاس قرار می دهند اما در نمایاب های الکترونیکی این نشانگرها به صورت گرافیکی روی تصویر نمایش داده می شود حتی می توانند هیستوگرام را نیز برای شما به نمایش بگذارند.

درنمایاب های الکترونیکی به دلیل آن که حسگر به صورت دائم در معرض دریافت نور وتصویرسازی است نرم افزارهای تعبیه شده با استفاده از الگوریتم های بسیار پیچیده قادر به تشخیص چهره و لبخند در نمایاب هستند که این امر در دوربین های با نمایاب الکترونیکی موجود نیست.

نمایاب های اپتیکی مصرف انرژی در حد ناچیز دارند در صورتی که نمایاب های الکترونیکی باطری دوربین را به دلیل روشن بودن دائم بیشتر مصرف می کنند.

نور صفحه نمایش در نمایاب های الکترونیکی را می توان افزایش داد مناسب زمانی که صحنه تاریک است و می خواهیم تصویر روشن تری را درون نمایاب مشاهده کنیم.

درنمایاب های الکترونیکی بلافاصله پس از ثبت عکس بدون اینکه عکاس چشم خود را از روی آن بردارد امکان مشاهده وبازبینی عکس در نمایاب وجود دارد.

در نمایاب الکترونیکی می توانیم با زدن دکمه زوم تصویر رابه صورت دیجیتالی بزرگنمایی کنیم و سپس فوکوس نماییم که این کمک شایانی به افزایش دقت وضوح تصاویر قبل از ثبت می نماید.

 ابعاد حسگر:

حسگرها قطعات الکترونیکی هستند که وظیفه تشکیل تصویر را برعهده دارند همان وظیفه ای که نگاتیو ها در دوربینهای برپایه فیلم(Film Base) برعهده داشتند .حسگر های فول فریم در دوربین های DSLR ابعادی برابر با یک فریم از نگاتیو های عکاسی دارند(24*36 میلیمتر) اما در اغلب دوربینهای DSLR رده های میانی ومبتدی وبسیاری از دوربین های بدون آینه ازحسگر های کراپ(Crop) یعنی کوچکتر از فول فریم بهره می برند.این کوچکتر شدن ابعاد حسگر هم بر دریافت نور وهم عمق میدان تصویرتاثیر گذار است بدین ترتیب   که  سنسورهای بزرگتر نور

بیشتری دریافت می کنند ودارای عمق میدان کمتری هستند اغلب دوربین های بدون آینه به لحاظ ابعاد حسگر در نوعی دسته بندی قرار می گیرند که این ابعاد حسگر توسط دوتولید کننده بزرگ دوربین یعنی پاناسونیک والیمپوس توسعه ورواج یافت.این فرمت ابعاد MFT (Micro Four Third) نام دارد.سایر حسگر هایی که برای دوربین های بدون آینه مورد استفاده قرار می گیرد با نام APS-Cمخفف Advance Photo System  می باشد که ابعادی است که از دسته بندی ابعاد فریم ها در فیلم های 35 میلی متری به ارث رسیده است.البته در این میان باید به دوربین هایی همچون Alfa 7 سونی نیز اشاره کرد که در عین این که بدون آینه هستند دارای حسگر فول فریم می باشند.

توضیح این نکته خالی از لطف نیست که در دوربین های با سنسور کراپ نیز حساسیت سنسور به طور چشمگیری افزایش یافته وبدون کاستن از کیفیت تصویر می توانند در فضاهای کم نور نیز نتیجه خوبی را ارائه دهند.

از نظر فاصله کانونی لنز وزاویه دید تصویر نیز باید به این نکته اشاره کنیم که دوربین های کراپ وفول فریم متفاوتند با این مثال که در یک دوربین با حسگر MFT با فاصله کانونی 30 میلی متری تصویری همچون یک لنز  60 میلی متری روی حسگر فول فریم ارائه می دهد.تکرار می کنم که این مقاله قصد ندارد بگوید کدام یک از این دو دسته دوربین ها بهتر است بلکه فقط راهنمایی است برای انتخاب درست شما در خرید دوربین مناسب با کاربردهای شما.

از سویی دیگر یکی از مزایای حسگر های کراپ قیمت آنهاست که به طور مشخص ارزان تر از دوربین های فول فریم هستند این مهم است که بدانیم دوربین های بدون آینه فقط مناسب تازه کارها نیست و یا حتی برای آنها که فقط از حالت خودکار استفاده می کنند.در عین حال خیلی از عکاسان حرفه ای شروع به خرید این نوع دوربین ها نموده اند و از دوربین های بدون آینه سبک تر وآسان حمل ،بجای دوربین های سنگین وگران Dslr استفاده می کنند.

مزایای دوربین های DSLM بدون آینه :

این دوربین ها به نسبت دوربین های Dslr مزایای بیشتری را عرضه می کنند.

ابعاد دوربین:

شاید برجسته ترین تفاوت بین دوربین های بدون آینه و تک لنز بازتابی ابعاد آنها می باشد علت آن این است که دیگر آینه های مورب و منشور بازتابی درون نمایاب دیگر در دوربین های جدید بدون آینه کاربردی ندارد که این موجب کاهش فضای داخلی وابعاد دوربین شده است وبه علاوه وزن آنها نیز کاهش یافته است.

این کاهش ابعاد ووزن دوربین بیشتر مورد توجه عکاسانی است که همیشه دوربینشان را به همراه دارند و وزن زیاد دوربین به لحاظ حمل و در دست گرفتن چالشی دشوار برای آنها بوده .

پیش نگری در نمایاب:

همان طور که پیشتر شرح دادم استفاده از نمایاب الکترونیکی به لحاظ دقت تصویر وقابلیت هایی که در مقایسه با نمایاب اپتیکی دراد بسیار مفیده فایده می باشد.همین که می توانیم تغییرات روی دیافراگم، شاتر، ایزو و وایت بالانس دوربین را در نمایاب الکترونیکی ببینیم خود یک دستاورد بزرگ نسبت به نمایاب دوربین های DSLR به حساب می آید همین که

می توانید بدون حدس زدن نتیجه تصویری را که قرار است ثبت شود ابتدا در نمایاب ببینید برای شما مهم خواهد بود.

قابلیت فوکوس پیکینگ:Focus Peaking

فوکوس پیکینگ قابلیتی است درون دوربین های بدون آینه که می تواند با افزایش کنتراست تصویر در نمایاب و یا ایجاد حاشیه ای رنگی در اطراف سوژه دقت فوکوس و وضوح را به عکاس نشان دهد.

صدای شاتر دوربین:

از جمله مزیت های دوربین های بدون آینه نبود صدای بازوبسته شدن آینه است که در فضا هایی که باید سکوت حکم فرما باشد نظیر عکاسی در سالن های تئاتر ، عکاس بدون نگرانی از آزار تماشاچیان می تواند پیاپی عکاسی نماید.

ضربه آینه:

در سرعت های شاتر پایین در دوربین های DSLR ضربه ناشی از بازوبسته شدن آینه می تواند سبب محوی تصویر شود که این نقیصه به دلیل نبود آینه در دوربین های بدون آینه وجود ندارد هرچندکه طراحان دوربین های Dslr با استفاده از سیستم قفل آینه این نقص رابرطرف نموده اند.

مصرف باطری:

دوربین های بدون آینه به چند دلیل مصرف باطری بیشتری نسبت به دوربین های Dslr دارند-دوربین های Dslr فقط در زمانی که دکمه شاتر تا نیمه فشرده می شود تا موتور فوکوس عمل نماید و نیز زمانی که در حال ثبت عکس روی حافظه است ،در حالت آماده به کار تقریبا هیچ مصرف انرژی ندارد.

اما در دوربین های dslm به دلیل بهره گیری از نمایاب الکترونیکی ویا استفاده از نمایشگر پشت مصرف انرژی بیشتری دارد.

سیستم فوکوسینگ:

دوربین های Dslr از سیستم تشخیص فاز و دوربین های Dslm از سیستم تشخیص کنتراست برای عملکرد فوکوسینگ استفاده می کنند که در نسخه های اولیه در عکاسی از سوژه های سریع بدون آینه ها کند تر عمل می کردند که این یک نقص به شمار می رفت که در نسخه های جدید تر این نقص برطرف شده است.اما به لحاظ نقاط فوکوس دوربین های dslm تعداد نقاط بیشتری را نسبت به dslr ها ارائه می دهند که این نیز از جمله برتری های این دوربین ها به حساب می آید به علاوه اینکه ازآنجا که دوربین های بدون آینه دارای مکانیزم مکانیکی آینه مورب نیستند به لحاظ عکاسی پیاپی بسیار سریع تر عمل کرده و تعداد عکس پی در پی بیشتری را درثانیه ثبت می کنند در برخی از مدل های جدید این تعداد به 24 فریم در ثانیه نیز رسیده است.

دوربین های بدون آینه با قابلیت تعویض لنز همچنین می توانند با استفاده از رینگ های تبدیل دهانه لنز از لنز های متنوع موجود در بازار استفاده نمایند.

در انتها باید به این نکته اشاره کنیم که همواره پیشرفت تکنولوژی محصولات وراهکارهای جدیدی را در هنر عکاسی ارائه می دهد و باید ببینیم در آینده نه چندان دور چگونه مدلها و امکانات دوربین ها متحول خواهند شد.