برای دوستان بفرستید...
درس نهم :
ترکیب بندی در عکاسی
همانطور که در این ویدیو توضیح دادم همچون سایر رشته های هنری نحوه قرارگیری اجزای تشکیل دهنده یک اثر هنری می تواند موجب فهم ،انتقال پیام و ایجاد زیبایی در ذهن مخاطب شود به طور مثال اگر نوت های موسیقی را در کنار هم و با یک ترتیب و چیدمان مشخص قرار داده و آن را بنوازیم موجب ایجاد موسیقی زیبا و اثر گذار خواهیم بود ولی اگر همان نوت ها را به هم بریزیم و ترتیب و چیدمان آن را تغییر دهیم نه قابل فهم خواهد بود و نه زیبایی صوتی خواهد داشت و هیچ حسی را منتقل نخواهد کرد و فقط اصواتی آزار دهنده و گوش خراش خواهد بود.
عکاسی هم به همین ترتیب با بهره گیری از یکسری قوانین زیبایی شناسانه که بیشتر آن را از هنر نقاشی به ارث برده با برقرای نظم و چیدمان بین اجزای بصری در تصویر و همینطور ارتباط بین آن ها سعی در ایجاد حس زیبایی و فهم خاص در مخاطب دارد.
ترکیب بندی در زبان فارسی ،کمپوزیسیون در زبان فرانسه و کامپوزیشن در زبان انگلیسی همگی بر نحوه نمایش و ارتباط اجزای بصری درون قاب و ارتباط بین آنها برای ایجاد یک مفهوم و حس زیبایی شناسانه اشاره دارد.
به طور کلی می توان اجزای تشکیل دهنده یک عکس را به:
نقطه /خط/شکل/بافت/رنگ/تون(نوری)
و ارتباط بین این عناصر را به :
فاصله/تعادل(بالانس)/فضای مثبت یا منفی/الگوی تکرار(ریتم)
تقسیم بندی نمود که ترکیب یک یا چند مورد از عناصر فوق با هریک از روابط بین آنها که به آن اشاره کردیم، می شود ترکیب بندی که مفهوم وزیبایی منحصر به خود را ایجاد خواهد نمود.
بسیاری از عکاسان در طی سال ها با بهره گیری از این روابط در نقاشی و استفاده از تکنیک های نوین توانسته اند بر زیبایی آثار خود بیفزایند.
در این درس قصد داریم تا شمارا با چند مورد از این قوانین آشنا کنیم تا با استفاده از آنها بتوانید اثرگذاری بیشتری را در عکسهای خود ایجاد نمایید.
انواع ترکیب بندی در عکاسی
قانون یک سوم ها یا خطوط و نقاط طلایی:
طبق این قانون اگر قاب تصویر را به صورت عمودی و افقی تقسیم نماییم محل طلاقی این خطوط نقاطی تشکیل می شود که به آن نقاط طلایی و به هریک از آن خطوط، خطوط طلایی گفته می شود.انتخاب محل قرار گیری سوژه های اصلی روی این خطوط و نقاط توسط عکاس سبب می شود تا عکس دارای اثر گذاری بیشتر و به گونه ای متمایز تر به نظر آید.این قانون به ما کمک می کند تا به جای قرار دادن سوژه در مرکز قاب آن را بر روی خطوط و نقاط طلایی قرار دهیم که موجب جذاب تر دیده شدن سوژه ها خواهد شد.
به عنوان نمونه قرار دادن کشتی برروی نقطه طلایی در عکس زیر توانسته 41% از توجه به کل تصویر را به خود اختصاص دهد و سایر عناصر قاب هم به طبع سهم کمتری از توجه را به خود اختصاص داده اند.و یا همینطور قرار دادن پرندگان روی نقاط طلایی روبرو به صورت قطری هم بر زیبایی تصویر افزوده است.
نسبت طلایی یا Golden Ratio:
نسبت طلایی در واقع یک رابطه ریاضی است که مربوط به عدد فی و معادل با عدد (1.618033) می باشد که طبق رابطه زیر به دست می آید.این نسبت سال ها توسط هنرمندان چه در نقاشی و چه در معماری وحتی موسیقی مورد استفاده قرار گرفته.این نسبت در ساختار طبیعت به تکرار دیده می شود حتی در بدن انسان.
برای فهم بهتر نسبت طلایی به مستطیل بالا توجه کنید که طول آن به دو بخش A و B تقسیم بندی شده که بخش A معادل 1.618 برابر بخش B می باشد. با تکرار این نوع بخش بندی به شکل مارپیچی دست پیدا می کنیم که این فرمول اساس قوانین ترکیب بندی دیگری مانند مارپیچ طلایی و حتی تا حدودی قانون یک سوم را تشکیل می دهد.
دنباله فیبوناچی :
در سال 1200 پس از میلاد، ریاضیدانی به نام لئوناردو فیبوناچی، چیزی را کشف کرد که اکنون به عنوان دنباله فیبوناچی شناخته می شود که به افزایش نسبت طلایی کمک کرد. او اعداد 0 و 1 را گرفت و آنها را با هم جمع کرد تا 1 بدست آید.
سپس به گرفتن دو پاسخ قبلی ادامه داد و آنها را با هم جمع کرد تا زنجیره ای از اعداد را که در زیر می بینید تشکیل دهند.
مارپیچ فیبوناچی در عکاسی :
مارپیچ با کشیدن قوس های دایره ای از گوشه های مخالف هر مربع ایجاد می شود. برای دیدن مارپیچ داخل مستطیل طلایی به شکل زیر نگاه کنید. این مارپیچ در طبیعت پر تکرار است، به ویژه در پوسته ناتیلوس.
بسیاری از عکاسان مشهور به دلیل استفاده از نسبت طلایی در عکاسی شناخته شده اند. انسل آدامز اغلب از آن در پرتره های منظره ای که می گرفت استفاده می کرد.و هنری کارتیه برسون نیز با استفاده از این تکنیک اقدام به ثبت وقایع و محیط اطراف نموده است.
عکس از آنسل آدامز
عکس از هنری کارتیه برسون
ترکیب بندی مرکزی / متقارن :
یکی دیگر از قوانین ترکیب بندی در عکاسی اختصاص دارد به قانون ترکیب بندی مرکزی و قرینه که همان طور که از اسم آن پیداست می توانیم در برخی صحنه با استفاده از تقسیم بندی قاب به دوبخش قرینه چه به صورت افقی و یا عمودی ترکیب زیبایی از المان های صحنه را در معرض دید مخاطب قرار دهیم.
به عنوان مثال همان طور که در تصویر زیر مشاهده می فرمایید به دلیل ساختار پل که به صورت قرینه ساخته شده عکاس با قرار گرفتن در میانه آن با استفاده از این قانون به ثبت تصویر پرداخته وحتی در عکس سمت چپ استفاده از این قانون باعث به وجود آمدن صحنه ای زیبا از محیط و درختان و انعکاس درون آب شده است.
ترکیب بندی با حفظ تعادل :
در هنگام استفاده از قانون خطوط و نقاط طلایی قراردادن سوژه اصلی روی یکی از خطوط طرفین و خالی گذاشتن خطوط طرف مقابل ایجاد نوعی حس عدم تعادل خواهد کرد که در صورت قرار دادن سوژه ای روی این خطوط اگر چه کوچکتر باشد می تواند موجب حفظ تعادل در عکس شود. علاوه بر این اگر ارتباطی بین این دو سوژه هم باشد ایجاد یک نگاه رفت و برگشتی بین دو سوژه توسط بیننده خواهد شد که تاثیر گذاری و مفهوم آن عکس را دو چندان خواهد نمود.
همچون که در عکس زیر مشاهده می کنید با قرار دادن سوژه ها پیش زمینه و پس زمینه به صورت قطری روی نقاط طلایی ضمن ایجاد یک تعادل بین دو نیمه قاب نوعی ارتباط و حرکت نگاه پدیده آمده است.
تکنیک قاب در قاب :
تکنیک قاب در قاب در عکاسی را همانطور که از نام این تکنیک پیداست می توانیم اینطور شرح دهیم که با استفاده از المان هایی که درون قاب وجود دارد قابی بسازیم که بتواند سوژه های دیگری را درون خود جای دهد.این تکنیک می تواند موجب ایجاد عمق و نیز جلوه ای سه بعدی در عکس شود.این قاب غیر از این که می تواند روی سوژه جلب توجه نماید نماید باعث ایجاد بعد نیز می شود.
تکنیک خطوط همگرایی :
در این تکنیک با استفاده از یکسری خطوط و یا منحنی می توانیم نگاه بیننده را به سوژه اصلی هدایت کنیم.این خطوط که می تواند خطوط کناری جاده ها و یا نرده های حیاط یا حتی ریل راه آهن باشد و به صورت خطوط صاف ، منحنی و یا همگرا چشم را از نقطه ای درون یا بیرون قاب به سمت سوژه هدایت می کند و همچون راهنمایی به بیننده جایی که باید ببیند را نشان می دهد.
قوانین ثبت دیدگاه