عمق میدان در عکاسی

عمق میدان Depth of field چیست؟

یکی از پرکاربردترین ترفند های ثبت سوژه چه در عکاسی وچه درفیلمبرداری استفاده از عامل عمق میدان وضوح است.مشخصه ای که میتواند چشمان بیننده را باذهنیات عکاس وفیلمبردار منطبق نماید وبه نوعی می تواند نقطه تاکیدی باشد برآن چه که باید بیشتر دیده شود.

استفاده از عامل عمق میدان وضوح به همراه ترکیب بندی درست نه تنها می تواند منجر به زیبایی تصویر شود بلکه سبب می شود تا مفهومی راکه عکاس ویا فیلمبردار قصد انتقال آنرا داشته توسط بیننده دریافت شود.

بی شک شما به عنوان یک فیلمبردار ویا تصویربردار درطول ساخت یک فیلم همواره تلاش می کنید تا صحنه را منطبق با اهداف کارگردان به تصویر بکشیدکه هم اثرگذارباشد وهم مفهوم مورد نظر رابه درستی منتقل وبه روایت درست داستان کمک نماید.هنگامی که می خواهیم براهمیت سوژه ای درصحنه تاکید نماییم شخصی را درجمعی متمایز نماییم به هیجانات واحساسات شخصیت داستان بیشتر توجه کنیم ومنتظر عکس العمل او باشیم همه وهمه می تواند بهانه ای باشند برای استفاده از عامل عمق میدان وضوح در تصویر.

تعریف عمق میدان در عکاسی :

به محدوده نزدیکترین تادورترین سوژه نسبت به دوربین که دارای وضوح (Focus) باشد عمق میدان وضوح می گویند.این تعریف بیان می دارد که اگر چند سوژه درمقابل دوربین بافواصل مختلف وجود داشته باشدمی توانیم یک یا تعدادی از آنهارا با وضوح کامل و مابقی چه در جلو وچه در پشت آنرا به صورت ناواضح ثبت نماییم.

همینطورکه درتصویرزیرمشاهده می نمایید به دلیل عمق میدان کم (Shallow Focus) نفرات جلویی وپشتی سوژه اصلی ناواضح دیده می شوند.

وهمچنین می توانیم صحنه را به ترتیبی به تصویر بکشیم که تمامی سوژه ها وکاراکترها درآن دارای وضوح قابل قبول باشند(Deep Focus) همچون عکس زیر که نمایی از فیلم همشهری کین ساخته اورسون ولز می باشد که درآن همه شخصیتها ونیز کودک درپس زمینه درکادر دارای وضوح می باشند.

عوامل مو ثر در عمق میدان در عکاسی :

سه عامل به صورت مستقیم وعوامل دیگری غیراز این سه عامل به صورت غیر مستقیم برعمق میدان تاثیر گذارهستند.

• فاصله سوژه تادوربین

• فاصله کانونی لنزدوربین

• قطردریچه دیافراگم دوربین

_هرچه فاصله سوژه تادوربین کمتر شود عمق میدان کاهش می یابد وپس زمینه وسوژه های عقب تراز آن ناواضح دیده خواهند شدوهرچه سوژه نسبت به دوربین فاصله بیشتری داشته باشد عمق میدان وضوح بشتر خواهد شد.

_هرچه فاصله کانونی لنز افزایش یابد یعنی از لنزهای تله فوتو استفاده کنیم عمق میدان کم شده وهرچه فاصله کانونی لنز کاهش یابدیعنی از لنزهای بافاصله کانونی کم همچون لنزهای واید استفاده کنیم عمق میدان افزایش می یابد.

_دیافراگم های بسته تر لنز یعنی اعداد F-stop  بزرگتردارای عمق میدان بیشتر ودیافراگم های بازترلنز یعنی اعداد کوچکتر دیافراگم دارای عمق میدان کمتر می باشد یکی از دلایل بهم خوردن اتوفوکوس دوربین ها در فضاهای تاریک همین مورد می باشد.

عواملی دیگری نیز به صورت غیرمستقیم برعمق میدان وضوح تاثیر گذاراست که درزیر به دومورد ازآنها اشاره می نماییم:

-اندازه سنسور تصویرساز دوربین:

بدین ترتیب که هرچه قطرسنسور بزرگتر باشد عمق میدان کمترمی شود نمونه بارز آن می توان به دوربین های با سنسور فول فریم همچون(Canon 5D) اشاره کرد که دارای سنسوری باابعاد 36*24 میلی متر می باشد که برای پوشش کامل سطح آن توسط دایره تصویر لنز نیاز به فاصله کانونی 43 تا 50 میلیمتر داریم که درمقایسه با سنسورهایی با ابعاد کوچکتر وفاصله کانونی کمتر عمق میدان وضوح  آن کمتراست.

• فیلتر ND: ازآنجا که وظیفه این نوع فیلترکاهش حجم نور ورودی به لنز می باشد درصورت نصب آن برروی لنزبرای جبران نوردهی نیاز به دیافراگم بازتری داریم که این سبب کاهش عمق میدان وضوح می شود.

درپایان باید به این نکته مجددا اشاره کنیم که استفاده از خصوصیت عمق میدان دید در کنارترکیب بندی های دقیق واصولی می تواند در میزان جذابیت واثرگذاری تصاویر تاثیرگذارباشد.