نسبت کنتراست در نورپردازی

آشنایی با مفاهیم نسبت کنتراست ،روشن مایه وتاریک مایه در نورپردازی:

بی شک یکی از عواملی که درساخت وپرداخت درست تصاویر چه در عکاسی ،تصویربرداری برنامه های تلویزیونی و چه در فیلمبرداری فیلم های سینمایی  نقش دارد ودرانتقال حس وحال موجود درآن به بیننده موثراست مرحله نورپردازی می باشد.

مسلما نورپردازی درصحنه با اهداف خاصی انجام می گیرد که مهمترین آنها عبارتند از:

_ روشن سازی صحنه برای فراهم آوردن امکان ثبت تصاویر  توسط دوربین

_ ایجاد بعد و عمق در تصاویر

_ ایجاد حس وحال (Mood)خاص منطبق با اهداف برنامه

در حین مراحل نورپردازی به دلیل عوامل متعددی همچون تفاوت در شدت منابع نوری ،نوع ساختار نوری آنها،جهت و فاصله آنها تاسوژه هادر صحنه، بخش هایی از صحنه دارای مقادیر مختلفی از روشنایی شده و سبب ایجاد کنتراست میان روشنی ها وتیرگی ها می شود.

ازسوی دیگر آگاهی از میزان ودرجات اختلاف بین روشنی ها  وتاریکی ها درنورپردازی موجب شناخت مفاهیمی همچون  نسبت کنتراست (Contrast Ratio) ،High Key ، Low key   می شود که  نورپردازان ،عکاسان ،تصویربرداران وفیلمبرداران همگی با آن سروکاردارند.

نسبت کنتراست:

نسبت کنتراست به طور کلی به عنوان معیاری برای مقایسه حجم نور تابیده ازمنبع نوراصلی(Key light)

که وظیفه روشن سازی صحنه وایجاد سایه های اصلی صحنه رابرعهده دارد واز طرفی حجم نورتابیده از منبع نور پرکننده

(Fill light)که وظیفه تلطیف سایه های ناشی ازنور اصلی رابرعهده دارد شناخته می شود.

روش سنجش:

ابزار مورد نیاز برای این کار نورسنج (Light meter) است ،وسیله ای که با داشتن یک حسگر حساس به نور می تواند میزان حجم نور تابیده برآن را براساس واحدهای دیافراگم (F_stop) اندازه گیری نماید.

برای شروع کار می توان بادادن مقادیر مشخص وموردنظر برای مولفه های سرعت شاتر (Shutter Speed)ونیز حساسیت(Iso) لایه حساس ویا حسگر دوربین شروع به سنجش میزان نوردهی براساس درجات دیافراگم(F_stop) نمود.

لازم به ذکراست همواره برای سنجش میزان نوردهی دراستفاده ازنورسنج دوروش مورداستفاده قرار می گیرد،

1)نورسنجی مستقیم  (Incident metering)               2 )نورسنجی بازتابی (Reflective metering)

که در روش نورسنجی مستقیم حسگر نورسنج به سمت منبع نور گرفته شده ومیزان نور تابیده برآن نورسنجی میشود،

ودرروش نورسنجی بازتابی حسگر نورسنج به سمت سوژه گرفته شده ومیزان نور بازتاب شده از آن نورسنجی می شوددرحقیقت نورسنج موجود دردوربین های عکاسی دیجیتال وتصویربرداری نیزبه روش نورسنجی بازتابی عمل می نماید.

دراینجا روشی که در تصویر زیر برای نورسنجی نشان داده شده روش نورسنجی مستقیم است وهمانطورکه مشاهده می شود کلاهک شیری نصب شده برروی سنسور نورسنج در محل سوژه قرار داده شده وبه سمت منبع نور گرفته شده است.

دراینجا ابتدا نورسنج رابه سمت منبع نوراصلی گرفته وحجم نور تابیده رابراساس واحددرجات دیافراگم(F_stop)

اندازه گیری می کنیم که این درحقیقت روشنایی مناطق پرنور سوژه خواهد بود،عدد به دست آمده رایادداشت نموده وسپس نورسنج را به سمت نورپرکننده گرفته ونورسنجی می کنیم که عدد حاصل میزان روشنایی مناطق کم نور سوژه بوده وعدد حاصل رانیز یادداشت می کنیم.

به عنوان مثال اگرعدد دیافراگم بدست آمده برای نور اصلی f/8 وعدد دیافراگم برای نور پر کننده f/4باشد ازآنجا که دودرجه دیافراگم( Stop)اختلاف بین نوراصلی وپرکننده وجود دارد  وهر استاپ به معنی حجم نوردوبرابری می باشد درنتیجه نوراصلی چهاربرابر نورپرکننده حجم نوری ایجاد می کند که نسبت کنتراست بین این دو منبع نور به صورت 4:1 نوشته شده وبه صورت چهاربه یک خوانده می شود.

ضرورت استفاده از نسبت کنتراست در نورپردازی:

شناخت واستفاده از مولفه نسبت کنتراست درنورپردازی ضمن آنکه می تواند سبب حفظ تداوم بصری میان نماها شود به عوامل تولید کمک می کند تا کنترل دقیق تری رابه لحاظ ایجاد حس وحال (Mood) موردنظر درصحنه داشته باشند.

به لحاظ فنی نیز باتوجه به میزان دامنه پویایی سنسور (Dynamic Range) دوربین می توانیم از بازسازی درست نورسوژه مطمئن شویم.

آشنایی با دو مفهوم High Key  و Low Key  درنورپردازی صحنه:

این دو مفهوم که بیشتر به کنتراست روشنی های موجود درکل صحنه اشاره داردو به میزان تفاوت درجات نوری در مناطق روشن وتاریک صحنه گفته می شود. بدین صورت که اگر درصحنه ای تفاوت واختلاف نوری میان مناطق روشن وتاریک صحنه بیشتر باشد صحنه ای تاریک مایه Low key را سبب می شود واگرصحنه ای دارای اختلاف نوری کمی میان مناطق تاریک وروشن صحنه باشد به آن روشن مایه یا High Key  گفته می شود.

در صحنه های تاریک مایه نسبت کنتراست به صورت نسبتی بزرگتر مثل 4:1 ودرصحنه هایی روشن مایه با نسبتی کوچکترمثل 2:1 و یا 1:1 نشان داده می شود .

اعداد کوچکتردرنسبت کنتراست می تواند برای برنامه هایی با مضمون کمدی ویا مصاحبه هایی با هدف روشنگری مناسب باشد درصورتی  که صحنه های با نسبت های کنتراست بیشتر دارای کاربردی دراماتیک ،وهم انگیز و دلهره آور می باشد استفاده درست وبجای این تفاوت وکنتراست میان منابع نوری در نورپردازی می تواند  به انتقال مفاهیم و درک درست بیننده ازدیدن تصاویر منجرشود که درموفقیت برنامه موثرخواهدبود.